امير توكل كرد زعفرانلو مشهور به كامبوزيا در سال 1283 هـ . ش در تهران متولد شد. اجداد او از اكراد زعفرانلوي ساكن قوچان بودند و «كلاته‌ي ميرزا بابا» از آثار جد اعلاي كامبوزيا هنوز در جنوب غربي قوچان باقي است . امير توكل در كودكي پدر خود را از دست داد و تا كلاس چهارم در مدرسه‌ي علميه‌ي تهران،‌ واقع در خيابان گلشن فعلي درس خواند و پس از آن به همراه خانواده‌ي خود به قوچان شهر زادگاه پدري خود رفت؛ اما پس از چندي در مشهد مقدس ساكن گرديد.

تحصيلات ابتدايي را در آن شهر تكميل نمود و با تلاشي پيگير تحصيلات متوسطه را هم در دبيرستان احمدي به پايان رساند و براي ادامه‌ و تكميل معلومات راهي تاشكند شد. پس از اتمام تحصيلات عاليه‌ي خود در بحبوحه‌ي جنگ جهاني اول به ايران مراجعه كرد و در شهر قوچان ساكن گرديد. در زمان قيام مرحوم كلنل محمد تقي خان پسيان به محمد تقي خان پيوست و به سمت تلگرافچي مخصوص ايشان منصوب شد. در سال 1300 هـ . ش به سمت رياست ماليه‌ي زاهدان انتخاب گرديد و تا سال 1307 در اين سمت باقي بود. پس از آن مدتي در مدرسه‌ي شكوهيه‌ي بيرجند به تدريس اشتغال داشت تا اينكه در سال 1314، از كارهاي اداري و اجتماعي كناره‌گيري كرد و يكسره به مطالعه‌ و كشاورزي روي آورد.

كامبوزيا با انتخاب قطعه زميني بزرگ و لم يزرع و خشك در كوير نزديك زاهدان به آباد كردن آن همت گماشت و آنجا را به نگين سبز در آن بيابان لم يزرع تبديل كرد. او تا بيست و چهارم مهر ماه 1353 كه روي در نقاب خاك كشيد در مزرعه‌ي خود به تحقيق و كشاورزي مشغول بود.

دانشمندان و محققاني كه در مزرعه‌ي سرسبز او به ديدارش رفته و پاي صحبتش نشسته‌اند همگي اظهار شگفتي كرده‌اند؛ حتي عده‌اي از آنان به نحوه‌ي كشاورزي ايشان غبطه خورده‌اند. پروفسور «ايتالو» از برجسته‌ترين دانشمندان كشور ايتاليا، پس از ديدار از مزرعه‌ي كامبوزيا گفته بود: تا به حال سابقه‌ نداشته كه در كوير ارتفاع يونجه به صد و هشتاد سانتي متر برسد.

كامبوزيا يك دانشمند بي‌نظير است.

و در جاي ديگري مي‌گويد: استاد كامبوزيا در كشاورزي يك نابغه است و بعضي از چغندرهايي كه كاشته وزن آن به بيست و دو كيلو مي‌رسد و اين در كشاورزي يك كشت اعجاب انگيز است . استاد كامبوزيا علاوه بر كار كشاورزي كتابخانه‌اي با بيست هزار جلد كتاب در كنار مزرعه‌اش بنيان نهاد كه به حق مي‌توان آن را گنجينه‌اي در دل كوير دانست. هر چند باور همچون كاري مشكل به نظر مي‌آيد، اما اين اقدام واقعيت داشته و اين كتابخانه‌ي ارزشمند و غني به دست او در كوير لم يزرع زاهدان بنا گرديده است. اين ميراث غني مي‌تواند به يك مركز فرهنگي بسيار مناسب تبديل شود و پاره‌اي از نيازمندي‌هاي پژوهشي را  تأمين كند. در اين كتابخانه، تعداد زيادي كتاب‌هاي خطي نفيس وجود دارد كه با تلاش استاد جمع‌آوري  شده است.

كامبوزيا به چندين زبان زنده‌ي دنيا مانند فرانسوي، روسي، تركي و عربي تسلط كامل داشت و در علومي مانند تاريخ، ‌فلسفه، حكمت، شرع و منطق صاحب نظر بود. وي وارد فعاليت‌هاي سياسي نيز شد و  در جريان نهضت ملي شدن صنعت نفت فعاليت نمود. علاوه بر اين،‌ وي در جريان نهضت امام خميني(ره)  و در ماجراي مبارزات امام خميني(ره) با لايحه‌ي انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي و كاپيتولاسيون به اين نهضت اسلامي پيوست و به دليل اشاعه‌ي اعلاميه و نشريات امام در سال 1249 توسط ساواك دستگير گرديد. كامبوزيا يك دانشمند مسلمان ضد صهيونيست بود و صهيونيسم را مغاير با ارزش‌هاي انساني مي‌دانست. او در مورد صهيونيست مي‌گويد:

مركبي است كه پياده‌اي را براي سواري گرفته است. صهيونيسم در مملكتي با اسم اسلام به نفع خود همكاري مي‌كند و در كشوري ديگر باز به نفع خود بر ضد اسلام با آيين يا قانون ديگري جداً همكاري مي‌كند.

از مرحوم كامبوزيا آثار و تأليفات ارزشمندي به جاي مانده كه در اينجا به ذكر بعضي از آنها مي‌پردازيم. روحش شاد و راهش پر رهرو باد.

1- كتابي تحت عنوان موضوع شرق در 5 بخش. به نظر مي‌رسد كه اين كتاب، ترجمه‌ و اقتباسي از يك متن فرانسوي باشد.

2-   رساله‌اي تحت عنوان «درباره‌ي عقايد مذهبي يونان»

3-    رساله‌اي درباره‌ي تاريخ يونان

4-  دو رساله‌ي ناتمام در باب منطق كه حاوي واژه‌نامه‌ي فرانسه و عربي در اصطلاحات منطقي مي‌باشد.

5-   يك رساله درباره‌ي كتاب شفاي اين سينا

6- رساله‌اي ناتمام درباره‌ي فلسفه‌ي طب

7-   ترجمه‌اي از زبان فرانسوي درباره‌ي زيست شناسي و مساله‌ي حيات

8-   ترجمه‌ي قسمتي از تاريخ به نام «عوامل مخفي،‌ تاريخ را آماده مي‌كند» و قسمتي ديگري همين متن به نام «تلاويو به سمت جنگ مي‌رود»

9-     رساله‌اي تحت عنوان كلمه و موضوع تاريخ

10- سياست انطباقي يهود و صهيونيسم با تاريخ سياسي جهان

11- تأليف تاريخ كهن و صهيونيسم جديد