امامزاده ابراهيم

آرامگاه امامزاده ابراهيم در گود زنبوركخانه قرار دارد. گود زنبورك خانه در خيابان مولوي ما بين ميدان محمديه يا اعدام و باغ فردوس از بعضي كوچه هايي كه رو به شمال واقع شده و گود بودن آن محله آشكار است در كنار كوچه موسوم به كوچه تكيه گود زنبوركخانه در ضلع جنوبي كوچه محوطه نسبتاً وسيعي قرار دارد كه تكيه گود زنبوركخانه نام دارد. در گوشه جنوب غربي اين تكيه اتاق محقري واقع است كه در داخل آن قبري بدون هيچ‌گونه آرايش با آجر و ساروج ساده ديده مي شود كه متعلق به امامزاده ابراهيم مي باشد در خصوص

نسب و نياي امامزاده ابراهيم اطلاع صحيحي در دست نمي باشد ولي بنابر قول مشهور در ميان عامه مردم امامزاده ابراهيم از فرزندان

 امام هفتم مي باشد. اما اين بزرگوار زيارت‌نامه ندارد. بناي آرامگاه در جنب آب انبار بزرگي قرار دارد كه آب انبار در حال حاضر به علت فرسودگي ريزش كرده به مساحت كمي در مغرب بقعه باغ ايلچي قرار دارد. كه هم اكنون درختان كهن چنار و نارون وجود دارد كه آن گواهي از آبادي و رونق اين مكان دارد. اين باغ متعلق به ميرزا ابوالحسن‌خان ايلچي بوده است. ابوالحسن ايلچي در زمان فتحعلي شاه و محمد شاه از دولتمردان بد نام عصر خود بوده و تاريخ از او به نيكي ياد نمي‌كند. باغ ايلچي همان مكاني است كه واقعه قتل گريبايدوف نويسنده و شاعر و سفير دولت تزاري در دربار فتحعلي شاه قاجار پس از امضاي عهدنامه تركمانجاي اتفاق افتاد. لذا بدين مناسبت  باغ ايلچي از شهرت بسياري در تاريخ روابط ايران و روسيه برخوردار مي باشد. باغ ايلچي در نزديكي گذر خدا آفرين قرار داد.

 بقعه سيد اسماعيل

زيارتگاه حضرت سيد اسماعيل در محله چاله ميدان سابق قرار دارد. به سيد اسماعيل از نوادگان امام علي النقي (ع) است. امروزه محدود به خيابان بوذر جمهري پانزده خرداد كنوني و خيابان مولوي مي شود، بناي فعلي آن بنابر كتيبه موجود در ايوان و داخل حرم در زمان محمد شاه قاجار به سال 1262 (ه.ق) ساخته شده باني آن عيسي خان بيگلر بيكي بوده است. اثر بسيار قديمي‌تر آن در منبت عتقيه است كه در ضلع غربي حرم قرار گفته و به مسجد كوچكي باز مي شود كه بر روي اين در نيز نام محمد شاه و عيسي خان بيگلر بيگي آمده است. ولي قسمت اصلي يعني وسط هر دو لنگه در مربوط به سده نهم (ه.ق) است و طبق كتبيه هاي موجود آن باني استاد حسين بن پير علي حداد تهراني است و تاريخ ساخت آن به سال 886 (ه.ق) بر مي گردد و اين تاريخ قديم‌ترين سال تاريخي است كه درباره انبيه قديمي داخل شهر تهران سراغ مي توان گرفت كه مربوط به زمان آق قوبنلوها مي‌شود.

امامزاده اهل بن علي (ع)

آرامگاه اين امامزاده در جنوب محله دولاب سرآسياب و از سمت جنوب شرقي آرامگاه سيده ملك خاتون نزديك مي باشد، گنبدي دو پوشي دارد كه از مهارت سازنده آن حكايت مي كند، قسمت كمي از بالايي گنبد يا كاشي فيروزه پوشيده شده ولي مابقي آن پوشش  اجري دارد.

در داخل حرم تصوير مرد روستايي كه با بيل امامزاده را مقتول مي كند به نحو ناشيانه‌اي روي گچ نقاشي شده است. اين صحنه را مي‌توان در چند امامزاده ديگر نيز مشاهده كرد. بر ديوار اطراف ابياتي به خط نستعليق نوشته شده كه برخي از اين ابيات به شرح ذيل مي‌باشد.

تبارك الله از اين شوكت و جلالت و چاه

                                                            كدام نور خدا خفته اندرين خرگاه

امامزاده آزاده اهل ابن علي است

                                                            شهيد گشته ز جور منافق گمراه

پدر چه شير خدا شد ز اين چنين سبري

                                                            سزد كه كار خدا را كند گه و بيگاه

گناه اگر به تولاي او بود طاعت                    

ثواب اگر نه به وفق رضاي اوست گناه

در زيارت نامه آمده كه اهل ابن علي كه ايشان از فرزندان حضرت علي (ع) و برادر امام حسن (ع) و امام حسين (ع) مي باشد. ابن امامزاده در ميان توده مردم به امامزاده گل زرد نيز معروف مي باشد.

 مامزاده سيده ملك خاتون

در امتداد خيابان خراسان به طرف شرق در قسمت جنوبي آن بقعه ساده اي كه با خشت و پوشش آجري به نام سيده ملك خاتون وجود دارد. بناي آرامگاه خيلي به مقبره امامزاده سيد ولي شباهت دارد، اينطور مي توان عنوان كرد كه معمار هر دو يك نفر بوده باشد.

در كتيبه هاي سنگ مرمر و كاشي موجود در آرامگاه اينگونه روايت شده كه محترم السلطنه دختر بديع الملك كه او فرزند محمد علي دولتشاه حاكم كرمانشاه و سرحدات غرب بوده و فاميل دولتشاهي در كرمانشاه منسوب به او مي باشند در خواب ديده كه سيده ملك خاتون فرد بسيار محترمي مي باشد. لذا وصيت مي كند كه او را در جوار سيده ملك خاتون دفن كنند و محترم‌السلطنه در ايام حيات به آبادي و عمران آنجا مي پردازد و در جوار آرامگاه باغ بزرگي نيز ايجاد مي كند. مورخين اعتقاد دارند كه اين بقعه مربوط به سيده ملك خاتون مادر مؤيد الدوله و فخرالدوله ديلمي مي دانند كه پاسخ مرد افكنش در مقابل دعوت تهديدآميز سلطان محمود غزنوي زبانزد خاص و عام مي‌باشد در زيارت‌نامه آمده است يا بنت موسي بن جعفر و يا دخت الرضا لذا مي توان نتيجه گرفت كه سيده ملك خاتون از فرزندزادگان امام موسي بن جعفر (ع) مي باشد. سيده ملك خاتون ديلمي كه نام واقعي آن سيده شيرين دختر اصفهبد رستم ابن شروين زن فخرالدوله و مادر مجدالدوله ديلمي است. سيده ملك خاتون در ري روستاي سيدآباد و قصر سيد آباد را در ري ساخت ياقوت حموي در معجم البلدان در ابن باب قولي دراد كه ترجمه اش چنين است «سيد اباد كوشكي است در ري و ديلمي از ديه هاي آن و هر دو را     سيده شيرين دختر اصفهبد رستم مادر مجدالدوله بن فخرالدوله بن بويه به وجود آورد كوشك را به سال سيصد و نود و چهار         (هجري قمري) احداث كرد.

سيده شيرين ملقب به ملك خاتون زني پاكدامن، نجيب و محترم بود و تاريخ از او بسيار به نيكي ياد مي كند.  

بقعه امامزاده سيد اسحاق

آرامگاه سيد اسحاق در كوچه خدا بنده لو واقع در خيابان ناصر خسرو قرار دارد و به قدمگاه چهارده معصوم نيز شهرت دارد.

در جنوب كوچه خدا بنده لو نزديك انتهاي كوچه در كنار باغچه علي جان اتاقي نسبتاً نوساز به طول 4 متر و عرض 3 متر ضريح بسيار ساده و كوچكي به ارتفاع يك متر وجود دارد متصل به ضريح سردابي بسيار كوچك به عمق يك متر وجود دارد در داخل سرداب لوحه سنگي نسبتاً جديد كه تاريخ آن مربوط به 1300 ه.ق است بر ديوار نصب و روي آن صلوات بر چهارده معصوم مرقوم مي باشد. سنگ فرسوده و شكسته ديگري هم وجود دارد كه بعضي از كلمات آن باقي مانده است در طرف ديگر سرداب موجود است. سبك خط ثلث و كلمات موجود مي رساند كه اين سنگ از آثار سده هشتم يا نهم هجري بايد باشد. در ديوار اطراف اتاق تصاوير ائمه اطهار و زيارت‌نامه‌هاي متعددي نصب شده است. از متن زيارت نامه چنين بر مي آيد كه حضرت اسحاق از فرزندان يا نوادگان امام موسي ‌بن ‌جعفر مي باشد.

علامه سيد محمد حسين طباطبائي از فيلسوفان و متفكران بزرگ عالم تشيع در سال 1281 ه.ش/1320 در تبريز متولد شد و پس از قريب به 80 سال زندگي و عمر پر بركت در 24 ابان 1360 درشهر قم درگذشت.

ايشان تحصيلات دوران مقدماتي خود را ازمكتب خانه هاي محلي آغاز كرد سپس وارد مدارس رسمي شد از سال 1297 ه.ش به تحصيل علوم ديني و دروس عربي پرداخت در سال 1304 جهت تكميل تحصيلات ديني و حوزوي عازم نجف اشرف شد و در محضر اساتيد بزرگي همچون آيت ا... آقا شيخ محمد حسين اصفهاني، آيت ا... نآئيني، آيت ا... ابوالحسن اصفهاني، آيت ا... حجت كوه كمري، آقا سيد حسين بادكوبه اي، آقا سيد ابوالقاسم خوانساري، به تحصيل در فقه اصول، علم رجال، فلسفه اخلاق، هندسه و رياضيات پرداخت.

ايشان در سال 1314 ه.ش به تبريز بازگشت و 11 سال بعد به قم و حوزه علميه آن شهر رفت و در آنجا به تدريس فلسفه پرداخت.

مرحوم علامه به خاطر گسترش و نفوذ فلسفه غربي و ماركسيستي در فضاي كشور وضعف و فتوري كه در حوزه‌هاي علميه راه يافته‌بود. تدريس فلسفه در حوزه هاي علميه را سخت ضروري مي دانست.

او ده ها جلد كتاب به زبان فارسي و عربي تأليف كرد كه بويژه در زمينه معرفت شناسي، فلسفه علم، فلسفه اجتماعي و سياسي، عرفان‌شناسي، دين شناسي، اخلاق شناسي، رابطه دين و اخلاق، ايمان شناسي و قرآن شناسي مقام ارجمند و كم نظيري دارد كتاب تفسير الميزان كه تفسير آيات قرآن مي باشد و اصول فلسفه رئاليسم از مهمترين آثار علامه مي باشد مقام علمي علامه بدانگونه بود كه هانري كربن سالي يك بار جهت تبادل نظر و خوشه چيني از محضر ايشان به ايران مسافرت و مدت زيادي را ميهمان درياي انديشه ايشان مي شد.

1- عبدالحسين هژير فرزند محمد وثوق همايون (پيشخدمت دربار قاجار در 1280 در تهران متولد شد ما در او فاطمه خانم از زنان مطلقه ناصرالدين شاه بود كه به عقد وثوق همايون درآمده بود.

عبدالحسين تحصيلات مقدماتي را در مدرسه اقدسيه و تكميلي را در مدرسه علوم سياسي طي كرد او به زبان هاي فارسي، عربي، روسي و فرانسه تسلط داشت ضمن آنكه با زبان آلماني و انگليسي نيز آشنايي داشت.

هژير پس از اتمام تحصيلات عنوان مترجم به استخدام سفارت روسيه درآمد و به عين حال براي دولت انگليس جاسوسي هم مي‌كرد پس از مدتي روسها به او مشكوك شده از سفارت او را اخراج كردند. هژير سپس به وزارت دارايي رفت و به سرعت در اين وزارتخانه پيشرفت كرد. هژير در جريان قرارداد 1312 كه قرارداد نفت دارسي را 30 سال تمديد كرد نقش عمده اي ايفاء كرد. هژير پس از تمديد قرارداد امتياز نفت به عنوان بازرس دولت به بانك ملي رفت و در سال 1319 مدير عامل شركت قماش ايران شد هژير در كابينه هاي علي سهيلي، احمد قوام وزير بازرگاني و پيشه و هنر بود. در كابينه ساعه مراغه اي وزير كشور شد. احمد قوام وزير بازرگاني و پيشه و هنر بود. او در كابينه احمد قوام در سالهاي 26-24 وزير دارايي بود. پس از سقوط كابينه قوام كه هژير هم درآن نقش داشت در كابينه بعدي حكيمي وزير مشاور شد هژير پس از سقوط كابينه بعدي هژير به مقام نخست وزري رسيد. پس از كنار رفتن از نخست وزيري به خاطر تعلق خاطر و روابط نزديكي كه با شاه و برخي ديگر از خاندان سلطنت بخصوص اشرف كه شهرت داشت معشوقه او است به‌عنوان وزير دربار تعيين شده هزير با انگليسي‌ها ارتباط نزديكي داشت و در جريان برگزاري انتخابات دورۀ 16 مجلس شوراي ملي به نفع دربار تقلب هاي زيادي انجام داد. انگليسي ها اميدوار بودند سپس از تشكيل مجلس مورد نظرشان هژير را به نخست وزيري رسانده و مسأله نفت را آنچنان كه دلخواهشان بود حل كنند. اما اين ترفند راه به جايي نبرد. هزير در محافل اجتماعي وسياسي چهره خوشنامي نبود و ترقي‌اش را مديون روابط خاص خود با انگليس دربار و اشرف و شخص شاه بود هژير در مقام وزير دربار در مسجد سپهسالار    در 13 آبان 1328 به اتهام خيانت به ملت ايران و انتصاب به گروه ضاله بهايي توسط فدايي ملت ايران و اسلام مرحوم سيد حسين امامي هدف گلوله قرار گرفت و چند روز بعد در گذشت.

انقراض قاجاريه

مجلس شوراي ملي دورۀ پنجم در روز نهم ابان 1304 در خلاف قانون اساسي مشروطه كه حكومت را در سلسله قاجار مي دانست با 80 رأي مخالف ما ده واحده اي را به تصويب رسانيد كه بر اساس آن سلسله قاجاريه منقرض و حكومت موقتي تحت رياست رضاخان پهلوي نخست وزير وقت عهده‌دار اداره امور كشور مي شد.

22 نماينده هم در جلسه رآي گيري شركت نكردند. در ميان مخالفان دكتر محمد مصدق، سيد حسن تقي زاده، سيد حسن مدرس در جلسه رأي گيري شجاعانه و منطقي مخالفت خود را با لايحه مذكور اعلام كردند. به اين ترتيب با تمهيدات صورت گرفته و رعب وحشتي كه شهرباني تحت امر رضاخان ايجاد كرده و بويژه نمايندگان مجلس را سخت مرعوب و به هراس انداخته بود. توطئه انقراض قاجاريه در 29 آبان 1304 توسط وكلاي مجلس شوراي ملي به تصويب رسيد. 

گفتاري در باب امامزاده قاسم شميران

اين منطقه را در قديم (كرج عليا) مي‌ناميدند كه ساكنان آن اغلب باغبان و چوپان بوده‌اند، از قرن شانزدهم پس از توسعه و بازسازي مقبره به دستور شاه طهماسب اين زيارتگاه به امامزاده قاسم معروف شد و روستاي امامزاده قاسم كه منطقه گلاب دره مرز شمال آن است در توسعه تدريجي خود از جنوب به ويلاهاي مدرن شمال ميدان تجريش مي‌رسد.

در سال 1224 هـ ق فتحعلي شاه دومين بازسازي را در آنجا انجام داد. در بين قبرهاي موجود امامزاده، در روي قديمي‌ترين قبر كه متعلق به ابراهيم بن عزيزالله، متوفي در سال 1002 هـ ق است اين بيت حك شده است:

                        اگر صد سال ماني ور يكي روز

                                                                                                بيايد به رفت از اين كاخ دل افروز 

قبر جالب ديگر كه تاريخ آن به 1206 هـ ق مي‌رسد و مربوط است به آدم خان زند شاهزاده‌اي از خاندان زند كه از سال 1164 تا 1193 هـ ق در شهرهاي ايران حكومت مي‌كرد. روي يك سنگ قبر مرمر كه به ديوار تكيه دارد مي‌توان تصوير سواري را حدس زد كه با يك دست نيزه و با دست ديگر افسار اسبش را گرفته است كمي پائين تر تصوير مردي با چماق كه محافظ او مي‌نمايد و بالاي سر اين مرد سوار اين عبارت نوشته شده، هو الحي الذي لايموت (او جاودان است و نمي‌ميرد) و پس از تعريف و تمجيد بسيار از مقام جنگي و رشادت او اين ابيات آمده است كه:

                        پيدا چو گهر ز قطره آب شديم

                                                                                                وانگاه نهان چو در ناياب شديم

                        بوديم به خواب در شبستان عدم

                                                                                                بيدار شديم و باز در خواب شديم

روستاي امامزاده قاسم در زمان قاجار ييلاق مهمي در كوهپايه‌هاي البرز بوده است مثلاً نصرت الدوله خانه ييلاقي داشت كه دويست فواره آن شهره آفاق بوده و باغهاي ميوه و گردوي الهيار صالح و ابراهيم ميرزا شرح ديدار ساموئل گرين از او هنوز موجود است. آغا باجي يكي از همسران فتحعلي شاه كه اهل قره باغ بوده نيز در اينجا ساكن بوده است، زيباترين باغ امامزاده قاسم باغ ملك است در آن طرف رودخانه گلاب دره قرار دارد باغ ملك با ديواري قديمي روي تپه بلندي محصور است اين باغ متعلق به فيروز ميرزا نصرت الدوله بود او عاشق قمار بود و اين باغ ملك را به حاج ملك و تجار يكي از ثروتمندترين تجار تهران باخت، جالب اينجا است كه سالها بعد پسر حاج ملك و تجار با دختر فيروز ميرزا ازدواج مي‌كند و بعد از طلاق اين ملك به عنوان مهريه‌اش دوباره به وراث نصرت الدوله بر مي‌گردد.

بقعه امامزاده يحيي (ع)

آرامگاه امامزاده يحيي (ع) در نزديكي محله عودلاجان و در كوچه امامزاده يحيي واقع شده است، محله امامزاده يحيي بخشي از ناحيه عودلاجان است كه به سبب وجود امامزاده يحيي بدين نام خوانده مي شود. اين محله با خيابان ري چندان فاصله اي ندارد. به عقيده گروهي از پژوهندگان حضرت يحيي از فرزندزادگان امام زين العابدين (ع) است. ولي بر روي صندوق آن يحيي بن زيد فرزند امام حسن مجتبي ذكر شده است.

در سال 1320 بناي كنوني بقعه به جاي بناي قديمي كه فرسوده و سست شده بود. به همان سبك و هيأت اصلي ساخته شده و ملحقات و تزئينات آن به تدريج در سالهاي بعد انجام گرفته صندوق منبت عتيقه بقعه بنابر آنچه در كتيبه هاي آن اشاره رفته به دستور ملكشاه غازي پسر ملكشاه به سال 895 (ه.ق) از امراي رودبار قصران بود به وسيله دو برادر به نامهاي استاد حسين و محمد لواساني ساخته شده است. باني بناي قديمي قرابشاره نامي بوده و معمار آن هم ديو حسين به شمار مي رود. مرقد امامزاده محمد (ع) در جوار امامزاده يحيي قرار دارد. در خصوص نسبت و شجره امامزاده محمد نگارنده عليرغم تلاش فراوان نتوانستم اطلاع صحيحي كه قابل استناد باشد به دست بياورم. علاوه بر امامزاده محمد مقبره بهاء الملك همداني و آيت ا... سرخه اي پدر همسر آيت ا... كني نيز در آنجا قرار دارد. لازم به ذكر است قديمي‌ترين لوح تاريخي كه در شهر تهران به دست آمده و آن مربوط به امامزاده يحيي مي باشد كاشي فيروزه رنگي مي باشد كه تاريخ 628 (ه.ق) ساخته شده اين لوح كه به خط نسخ كوفي و برجسته نگاشته شده و از قديمي‌ترين و زبده‌ترين آثار موزه امامزاده يحيي به شمار مي رود. بر روي كاشي نوشته شده ابوالوفا ابن ابوالقاسم بن ابوالعما سنه ثمان و عشرين و ستماله يعني سال 628 (ه.ق) اين لوح مربوط به يكي از شخصيتهاي مذهب شيعي است كه در سال 628 در جوار تربت حضرت امامزاده يحيي مدفون شده است.

كوچه برلن

اين كوچه در مركز شهر تهران در جنوب خيابان جمهوري اسلامي در ميان خيابانهاي لاله زار جنوبي و فردوسي واقع شده و داراي مغازه هاي مختلف براي پارچه و پوشاك بويژه اساس زير و كالاهاي ديگر است دست فروشان زيادي در اين كوچه در فروش اجناس مي پردازند از قديم جمعاً بازار تهران در يك پاركينگ طبقاتي مجاور اين كوچه داير است به علت اينكه دروازه جنوبي سفارت آلمان به اين كوچه باز مي‌شود به كوچه برلن معروف شد از اماكن نزديك به آن مي‌توان به تاثر پارس – دفتر نشر فرهنگ اسلامي، موزه و سينما، بيمارستان بانك ملي شهرداري منطقه 12، سفارت تركيه و سفارت بريتانيا تمام كرد از باسازيهاي بزرگ در كوچه برلن مي‌توان از پاساژ گوهريين نام برد.

كافه نادري

كافه نادري يكي از كافه هاي قديمي تهران است كافه نادري در شرق پل حافظ در خيابان نادري (جمهوري فعلي) واقع شده است در سال 1306 يك مهاجر روسي به نام خاچپك ماديكيانس اين كافه را داير كرد اين كافه سالهاي دراز پاتوق شاعران، نويسندگان و روشنفكران بوده است صادق هدايت، جلال ال احمد، سيمين دانشور از برجسته ترين اين افراد بوده اند.

در معرفي نامه اي از اين كافه كه امروزه در كنار ورودي آن قرار داده شده آمده است كه غذاهاي فرنگي پيف استراگانف و بيفستك و همچنين كافه كلاسه، بستني هاي فرنگي قهوه ترك و فرانسه براي اولين بار در اين كافه به ايرانيان عرضه شد.

عباس آباد

عباس آباد از روستاهاي بزرگ اطراف تهران بود كه همسايه روستاي قصر به شمار ميآمد بناي اين روستا را به ميرزا عباس معروف به حاج ميرزا آغاسي صدراعظم معروف محمد شاه قاجار منصوب مي كنند حاج ميرزا آغاسي با احداث قنات و مشجر نمودن عباس آباد آنجا را به مركز خوشگذراني سواران ماكويي كه در واقع محافظان او بودند مبدل كرد ولي هم زمان با صدارت امير كبير بساط عياشي از عباس آباد جمع و آنجا را به محيطي پاكيزه تبديل كرد در زمان پهلوي اول پادگان عباس آباد در آنجا ايجاد شد كه با احداث خيابان شهيد بهشتي (عباس آباد) پادگان نظامي به دو قسمت تبديل شد و در قسمت شمالي آن فروشگاهي مخصوص كاركنان ارتش داير كردند كه با اختصاص زمين هاي عباس آباد به طرح ايجاد مصلي تهران آن فروشگاه نيز تخريب گرديد ولي در قسمت جنوبي پادگان نظامي همچنان داير مي باشد. عباس آباد بعداً توسط ميرزا يوسف مستوفي الممالك از دولت خريداري گرديد و ميرزا يوسف آن را به املاك خود در يوسف آباد اضافه كرد. ولي فرزندش ميرزا حسن مستوفي الممالك (دوم) آن را در سال 1321 هـ ق به آقا غلامحسين همداني كه از تجار معروف تهران بود فروخت ولي آقا غلامحسين پس از مدتي ورشكست گرديد و عباس آباد كه در گرو وامي بود كه از حاج امين المضرب دريافت كرده بود به عنوان غرامت وام به حاج امين الضرب رسيد و حاجي هم عباس آباد را تكه تكه كرد و فروخت اين خيابان در حال حاضر يكي از گرانترين نقاط تهران مي باشد و ساختمان دانشكده اقتصاد و بازرگاني دانشگاه علامه طباطبايي و سازمان سنجش و آموزش عالي و مصلي تهران به همراه گلدسته هاي مهمترين بناهاي هستند كه در اين منطقه خود نمايي مي‌كنند.  

سلطنت آباد

به دستور ناصر الدين شاه در سال 1276 هـ ق در اين منطقه كه قبلاً به حصار رضابك معروف بود بناي باغ سلطنت آباد و عمارت با شكوه قصر سلطنت آباد را پي افكندند كه بعدها به همين مناسبت معروف به سلطنت آباد گرديد ناصرالدين شاه قصري با شكوه كه از هر طرف منظره گل و درخت آن را احاطه كرده بود در آنجا ساخت و اوقات زيادي از ايام خود را در آنجا سپري مي كرد و در انجا دعوت مي كرد و بسيار بدانجا علاقه مند بود و حرمخانه بزرگي در آنجا بنا كرد. كاخ هاي سلطنت در تاريخ 11 بهمن 1334 به شماره 418 در فهرست آثار تاريخي به ثبت رسيد از بناهاي ناصرالدين در سلطنت آباد فقط دو بناي قديمي باقي مانده يكي عمارت حوض خانه و ديگري عمارت برج چند طبقه اي است كه هر طبقه آن به سبك بسيار زيبايي مفرش كاري و گچ بري و آيينه كاري و كاشي كاري شده است اين دو بنا امروز در اماكن نظامي سلطنت آباد قرار دارد و از دسترس عموم مردم خارج است ناصر الدين شاه جهت تنوع يكي از سرسره هاي معروف فتحعلي شاه را از قصر فيروزه بدانجا منتقل كرد كه امروز از بين رفته است از جمله حوادث مهم بر سلطنت آباد به تخت نشستن احمد شاه قاجار در روز بيست و هشتم شعبان سال 1332 هـ ق بوده است. بعد از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نام سلطنت آباد به خيابان پاسداران تغيير يافت

ميدان ونك

دهكده ونك در شمال تهران و جنوب غربي تجريش قرار دارد و دهكده اي بسيار قديمي است. نام ونك در منابع قرن ششم هـ ق آمده است ميرزا يوسف خان مستوفي الممالك صدراعظم عهد ناصري آن را از ناصرالدين شاه خريد و در آبادي آن كوشش بسيار به خرج داد و تابستان ها در آنجا سكونت مي كرد. در ونك ارامنه زندگي مي كردند حتي در ده ونك منطقه اي وجود داشت به نام قلعه ارمني كه در شرق ونك قرار داشت كه هنوز هم به همان نام خوانده مي شود. در آنجا قناتي پر آب و گوارا وجود داشت كه محصولات سيفي در اين منطقه كشت مي شد كه خيار و هندوانه آن معروف بود از ديگر محصولات ده ونك كه معروف بود زالزالك بود كه مصرعي در وصف آن ساخته شده بود كه به شرح زير ميباشد: زالكه اي زالكه ميوه باغ ونكه

از بناهاي معروف آن مقبره خانوادگي خاندان مستوفي مي باشد كه قبر ميرزا يوسف و ميرزا حسن كه در سال 1309 فوت كرده بود در آنجا قرار دارد.

در ده ونك امامزاده اي هم وجود دارد به نام امامزاده علي اكبر كه آرامگاه او محل طواف دل هاي مومنين مي باشد دانشگاه الزهرا كه تنها دانشگاه ويژه بانوان در ايران مي باشد نيز در ده ونك قرار دارد از ديگر اماكن معروف آن باشگاه ورزشي ارارات كه به ارامنه تعلق دارد ستاد فرماندهي نيروي انتظامي، وزارت مسكن و شيرخوارگاه آمنه شهرسازي و هتل هما و سازمان ملي زمين و مسكن مي باشد.

ضرابخانه

دهكده ضرابخانه در سر راه تهران به سلطنت آباد  قرار داشت كه قبلاً مهران نام داشت. مهران نام يكي از سرداران هخامنشي بود و ده مهران را منصوب به او مي كند. قرار گرفتن ضرابخانه تهران در اين ناحيه سبب شد كه نام آن از مهران به ضرابخانه تغيير پيدا كند ضرابخانه شامل دو قسمت مجزا مي شد ضرابخانه ناصري و ضرابخانه مظفري كه امروز محوطه بانك مركزي را شامل مي‌شود اين محل در ابتدا كارخانه بلوار بافي بود كه در سال 1275 هـ ق توسط محمود خان ناصر الملك تاسيس شده بود و در سال 1294 هـ ق ضرابخانه كه توسط حاج امين الضرب احداث شد جايگزين آن گرديد.

شيان

اين منطقه از روستاهاي قديمي شميران است كه در قديم به قلعه شيان معروف بوده است. سراسر املاك شيان به تيرداد بار سقميان حسابدار دبيرستان البرز تعلق داشت كه ارباب آن املاك شمرده مي شد و از اقليت زردتشتي بود جاده قديم لواسان از شمال اين ده عبور مي كرد در سال 1268 هـ ق كه ناصر الدين شاه در نياوران توسط بابي ها مورد سوء قصد قرار گرفت و به دنبال آن تمام پيروان فرقه باب در سرتاسر ايران گرفتار قتل و آزار شديد ميرزا حسينعلي نوري يكي از زعماي بابيه به باغ ميرزا آقا خان صدراعظم در شيان پناه برد. در شيان يكي از مراكز نظامي ساواك وجود داشت كه امير عباس هويدا در مدتي كه در زندان بود در آنجا تحت نظر بود كه بعد از پيروزي انقلاب آنجا توسط نيروهاي انقلاب دستگير و به زندان قصر منتقل گرديد. در شيان هتل بسيار معروف و زيبايي هم وجود دارد كه جاي از ما بهتران مي باشد.

فرمانيه

اراضي فرمانيه به كامران ميرزا نايب السلطنه پسر سوم ناصرالدين شاه تعلق داشت و قبل از آن نيز جزء اراضي خالصه دولتي بود كه ناصرالدين شاه از كيسه فتوت خود آن را به فرزندش كامران ميرزا بخشيد و پس از فوت كامران ميرزا اراضي فرمانيه به دخترش به ارث رسيد. عبدالحسين ميرزا فرمانفرما شاهزاده مشهور قاجار كه تقريباً مالك يك پنجم روستاهاي ايران بود. اين ملك را از وارث نايب السلطنه يعني دخترش خريد و از آن پس به نام فرمانيه مشهور گرديد. دولت ايتاليا جهت احداث سفارت زمين لازم را كه در آن بناي سفارت را پي افكند از فرمانفرما خريد. فرمانيه هم اكنون يكي از گرانترين مناطق پايتخت محسوب مي‌شود.

مجيديه

منطقه مجيديه به عبدالمجيد ميرزا عين الدوله صدراعظم مستبد محمد علي شاه تعلق داشت و خودش آنجا را آباد كرد بهمين علت به مجيديه معروف شد در سال 1328 كارخانه آبجوسازي شمس در آنجا تاسيس شد و چهارراهي هم وجود دارد كه قبلاً كه آن پياله مي گفتند بخش عمده ساكنين مجيديه را ارامنه تشكيل مي دهند كه از ساكنين قديمي آن محسوب مي شوند.

از آنجا كه عين الدوله نام فاميلي هروي را براي خود برگزيد لذا ميداني هم در اين منطقه وجود داشت كه به آن ميدان هروي مي‌گفتند با مرگ عين الدوله در سال 1308 ه . ش طلبكاران او كه عمداً نزولخوران زرتشتي بودند بخش عمده اراضي مذكور را به عنوان غرامت تصرف كردند و دامنه اش تصرف را اراضي تهران پارس و خ جشنواره كه آن هم متعلق به عين الدوله بود گسترش دادند و اراضي آنجا را هم تصاحب كردند.